Bio-economie: een bedreiging voor de bodemkwaliteit?

Tekst: Dienst Land en Bodembescherming, Departement LNE

Klimaatneutraliteit, low-carbon economy, 2°C-doelstelling,kringloopeconomie,… zijn begrippen die ons stilletjes aan vertrouwd in de oren klinken. We moeten alternatieve zoeken voor onze traditionele fossiele brandstoffen en de bijkomende uitstoot van CO2 vermijden. Om dit te bereiken wordt o.a. het gebruik van tweede generatie biobrandstoffen naar voor geschoven. Energie wordt daarbij gehaald uit ofwel planten die niet geschikt zijn als voedsel, ofwel niet-geoogste delen van akkerbouwgewassen. Vooral het potentieel van gewasresten lijkt groot en daarbij wordt vaak verwezen naar korrelmaïs. De gewasresten kunnen gemakkelijk afgeschraapt worden van onze bodems en ze bevatten bovendien relatief veel koolstof. Ideaal dus om als basis te dienen voor de aanmaak van biobrandstoffen en bij te dragen tot een klimaatneutrale economie?

Bij nader inzien niet! In heel het plaatje mogen we de bodem niet vergeten! Organisch materiaal, zoals oogstresten, is ook de energiebron van de bodem. Bacteriën, schimmels, regenwormen,…. halen hier immers hun energie uit de omzetting van het organisch materiaal naar organische stof. En deze organische stof speelt een hoofdrol in de goede werking en de vruchtbaarheid van de bodem. Organische stof is een bron van voedingsstoffen en zorgt voor een goede bodemstructuur. Zo zorgen bodems met voldoende organische stof en een gezond bodemleven op een duurzame manier voor een hogere productie en gewasopbrengst. Bovendien zullen bij een te laag gehalte aan organische stof meer meststoffen en bestrijdingsmiddelen moeten ingezet worden om een zelfde productieniveau te halen.

Energie, opgeslagen in gewasresten, inzetten als bio-brandstof betekent minder organisch materiaal voor de bodem. Dit versterkt één van de belangrijkste bedreigingen van de bodemkwaliteit: de afname van het koolstofgehalte in landbouwbodems. Dit mag men niet uit het oog verliezen wanneer men gewasresten afvoert van het veld om hieruit energie te halen! Kiezen voor een duurzaam bodembeheer, is kiezen voor het behoud van gewasresten op onze bodems om zoveel mogelijk de materialenkringloop te sluiten.

Wil je meer weten over het belang van organische stof, bekijk dan de brochure ‘organische stof, sleutel tot bodemvruchtbaarheid’ of surf naar de website van de dienst Land en Bodembescherming van de Vlaamse overheid.

Interessant links

www.vlaanderen.be/nl/publicaties/detail/organische-stof-in-de-bodem

www.lne.be/themas/bodem/organische-stof/organische-stof-sleutel-tot-bodemvruchtbaarheid

Contact

Dienst Land en Bodembescherming
Departement Leefmilieu, Natuur en Energie
land@lne.vlaanderen.be